---> YTC <--- 
Vào cuối thời kỳ đồ đá, con thú nuôi trong nhà đầu tiên là con chó nhỏ mới được thuần hóa, có lẽ là hậu duệ của loài chó rừng lông vàng (tiếng Latin là : Canis Aureus). Vào thời kỳ đồ đá, con người đã bắt đầu nuôi chó ra sao ? Có lẽ điều này xảy ra ngoài ý muốn. Hàng đàn chó rừng đã đi theo đoàn thợ săn lang thang và quanh quẩn ở nơi ăn chốn ở của họ, để đến một lúc nào đó người ta không còn biết đích xác là những con chó nhà đã trở nên hoang dã, hay chúng ta là những con chó hoang dã đã được thuần hóa ở những bước đầu tiên. Những người thợ săn ở thời kỳ đồ đá này vẫn luôn luôn bị thú dữ đe dọa, nên họ cảm thấy dễ chịu khi nhìn thấy đàn chó rừng canh giữ lều trại của mình và sẵn sàng sủa vang khi chúng thấy một con hổ hay một con gấu tới gần. Dần dần, ngoài nhiệm vụ canh giữ nhà cửa, đàn chó còn nhận thêm nhiệm vụ giúp đỡ con người trong những lúc đi săn. Lâu nay chúng ta vẫn chạy theo sau những người thợ săn với hy vọng được họ liệng cho bộ lòng của những con thú đã săn được, nhưng dần sần những con chó đã vượt lên trước họ lần theo dấu vết của những con mồi và dồn chúng vào bước đường cùng.
Chúng ta có thể hình dung rằng : lúc đầu có thể những con chó rừng cũng chẳng thích thú gì với việc chạy theo con nai rừng hay con ngựa hoang, vì nó chẳng có hy vọng gì giết được hay ăn thịt được con vật ấy. Nhưng sau nhiều lần được nếm bộ lòng mà con người đã ném cho, nó bắt đầu bị lôi cuốn theo dấu vết của những con vật mà mùi vị gợi nhớ một món ăn ngon. Thậm chí có lúc với linh tính của loài chó, nó còn làm mọi cách để cho người thợ săn chú ý tới con mồi. Loài chó nhận biết được rất nhanh là vào lúc nào chúng có thể trông cậy vào một người bạn lớn mạnh hơn mình
Trải qua nhiều thế kỷ, người ta dần có tập quán lựa chọn một con người, thay vì lựa chọn một con chó để làm chỉ huy một đàn chó được coi là tinh khôn. Trong nhiều trường hợp, người chỉ huy đàn chó thường là thủ lãnh của một bộ tộc, và ngày nay những con chó có cá tính mạnh mẽ thường coi người chủ gia đình như là người chủ của chúng. Ở loài chó Husky (chó của người Eskimo ở Bắc Cực) và các giống chó sơ khai khác, người ta có thể ghi nhận một hình thức phục tùng phức tạp và gián tiếp hơn. Khi loài chó này được nhốt chung, một con chó trở thành con đầu đàn, những con khác phải trung thành và phải phục tùng con này, chỉ có con chó đầu đàn mới là con chó đúng nghĩa của người chủ, còn những con khác chỉ là chó ở dưới quyền con đầu đàn. Đọc những truyện của Jack London, chúng ta có thể thấy qua những mô tả xác thực của ông, lo ?i quan hệ này đã trở thành một luật lệ trong bầy chó kéo xe.
Trong loài chó, những con chó trung thành nhất là những con mang trong huyết quản của mình một ít dòng máu của chó sói bên cạnh dòng máu của chó rừng lông vàng. Con chó sói phương bắc (tiếng Latin gọi là Canis Lupus) chỉ được coi như thủy tổ của các giống chó hiện nay, sau khi đã lai giống với những con chó rừng lông vàng đã thuần hóa. Việc nghiên cứu và đối chiếu tập tính loài chó đã cho thấy rằng : hầu hết các giống chó ở Châu Âu đều là lo ?i chó sinh ra từ những con chó rừng lông vàng, và chỉ mang trong mình một ít giọt máu của chó sói
Ngày nay ở các thành phố, con chó chỉ còn giá trị thuần túy tâm lý đối với con người, ngoại trừ một số ít trường hợp con chó có giá trị thực tiễn như con chó của cảnh sát.
Người Bạn Tốt
Con người đã dùng chó vào đủ mọi việc, từ việc cứu người trong những đợt tuyết lở đến việc giết người trong chiến tranh.
Người bạn tốt của con người, danh hiệu đó có lẽ chỉ tặng cho một con vật chó. Nếu bạn đã từng nuôi chó, bạn sẽ tin ngay. Chó là những người bạn trung thành và tin cẩn. Chúng cũng là những lao động tích cực trong mọi lúc mọi nơi.
Tình bạn giữa con người và loài chó khởi đầu từ thời kỳ Đồ đá. Cũng như con người, thời đó chó phải đi săn để kiếm sống. Một ngày kia, một con chó thông minh chợt thấy rằng đi theo con người nhặt nhạnh những gì họ bỏ lại vẫn sung sướng hơn nhiều. Những người tiền sử không lấy thế làm phiền. Ban đêm, chó sủa quanh đóng lửa sẽ báo hiệu cho họ một hiểm nguy đang đến gần.
Dần dần, chó trở nên quan trọng hơn, như một người bạn. Người đem chó đi săn, con chó sẽ đánh hơi dò đường cho họ. Các bức tranh vẽ trên vách hang từ 50 ngàn năm trước cũng diễn tả những cuộc săn có loài chó trung thành theo sát một bên.
Thời gian trôi qua, chó bắt đầu tham gia vào những việc khác. Chúng được huấn luyện chăn cừu và các loài gia súc. Vào thế kỷ 14, chó còn được dùng trong chiến trận. Họ buộc các ngọn thương sắc và những bó đuốc lên lưng chúng để làm các con ngựa chiến của kẻ thù hoảng sợ
Hiện nay câu lạc bộ Kennel của Mỹ chia loài chó làm sáu nhóm, mỗi nhóm phục vụ con người một cách khác nhau. Hai nhóm chó đầu tiên, chó thể thao và chó săn, đều biết đi săn. Chó thể thao (các giống chó Pointer, Retriever, Irish Setter, Coker Spaniel) lần theo con mồi chỉ nhờ một thoáng mùi đọng lại trong không khí. Chó săn (Afghan, Beagle, Foxhound, Greyhound) ngửi dấu con mồi để lại trên đường đi. Điều thú vị nhất là kỷ lục lần theo con mồi không thuộc về chú chó nào trong hai loại trên, mà lại là một chú chó giống Doberman Pinscher đã đánh hơi và đi theo một tên trộm suốt 100 dặm qua sa mạc sống ở Nam Phi. Và một chú Fox Terrier bị lạc chủ, chủ nó là một người lái xe tải ở Hayes Creek thuộc nước Úc, đã bắt kịp chủ nó 8 tháng sau tại Mambray Creek, cách xa 1700 dặm
Chó lao động bao gồm rất nhiều loại : Chó Berger Đức (Shepherd) được dùng làm chó cảnh sát và chó giúp việc cho người mù. Chó Saint Bernard đã làm công tác cứu hộ ở núi Alpes hàng trăm năm nay. Chó Newfound-land là loài chó bảo vệ có thể cứu người chết đuối, còn giống Husky Siberia được người Eskimo huấn luyện để kéo xe trượt của họ qua vùng đất băng giá. Chó Terrier cũng là chó lao động, một tay lão luyện trong nghề đào bới. Nếu bạn bị một con chuột lông vàng đào bới tung vườn nhà lên, phương pháp tốt nhất là đem về một chú Terrier Airdale hay Schnauzer.
Hai loại chó sau cùng, chó cảnh và chó phi thể thao, chẳng làm gì mấy nhưng lại là những con thú cảnh và bạn đồng hành tốt bụng. Chó cảnh là những biến dạng của những loài lớn. Ví dụ chó xù nhỏ, chỉ cao 10 inch, là loại chó cảnh phổ biến nhất. Một loài chó khác rất lạ mắt là chó Bắc Kinh, một trong những loài chó xưa nhất thế giới. Tổ tiên nó sống ở Trung Quốc từ 5000 năm trước. Loại chó nhỏ da nhăn nheo của Mexico : Chihuahua, là loài chó nhỏ nhất, chỉ nặng từ 2 đến 4 cân Anh, nhưng có chú chỉ nặng 1 cân Anh.
Chó phi thể thao lại không thiếu tinh thần thượng võ chút nào, thật đấy !. Chó Bull trông xấu xí với cái cổ u và đôi hàm khỏe, nhưng lại rất dịu dàng với trẻ nhỏ. Tuy vậy không ai dám nói tương tự về loài chó xù nhỏ đâu nhé !. Các chuyên gia về chó tuyên bố rằng chó xù là loại ưa cắn nhất ! Loài chó đóm Dalmatia rất được ưa chuộng tại các trại cứu hỏa. Còn loài Terrier Boston được xác định là một trong những loài chó đầu tiên của Hoa Kỳ. Loài này dĩ nhiên được phát triển ở Boston từ năm 1950.
Dù con chó của bạn là chó săn, chó đào bới hay thậm chí chỉ là chó ngồi không, nếu được chăm sóc đúng mức, nó sẽ là người bạn tốt nhất suốt đời bạn
Theo Linh Bích/ NXBHNV
Cấu tạo đặc tính của loài chó
Mũi của chó hết sức nhạy cảm, có thể phân biệt được khoảng 15.000 mùi khác nhau, trong khi mũi người chỉ có thể phân biệt được khoảng 12.000 mùi.
Mắt của chó rất tinh, có thể nhìn được trong đêm tối.
Tai của chó săn có thể nghe và phân biệt được các tiếng động có tần số âm thanh khác nhau từ khoảng cách 1.000-15.000 m ở cuối hướng gió.
Dưới bàn chân chó có một lớp đệm dày bằng mô liên kết cũng như mèo, giúp chó di chuyển săn mồi không phát ra tiếng động.
Bộ cơ xương của chó săn chắc khỏe có thể chạy với tốc độ của ngựa và báo đốm châu Mỹ (70-80 km/giờ). Giống chó chạy nhanh được ưa chuộng như Dalmatian (chó đốm) có nguồn gốc từ Đan Mạch có thể chạy vượt rào với tốc độ 60km/giờ.
Chó bỏ túi và chó lớn nhất
Giống chó chihuahua có nguồn gốc là chó cảnh trong các cung đình phong kiến Trung Quốc xưa kia, sau được du nhập vào châu Âu và Bắc Mỹ thế kỷ 18. Chúng còn được gọi là "chó bỏ túi" vì có tầm vóc nhỏ nhất, cao 16-20 cm, nặng 1,8-2,5 kg, tai dỏng, cổ cao, chân mảnh, lông nâu mượt. Chúng trông giống như con hươu tí hon nên còn được gọi là "chó phốc hươu".
Chó lớn nhất là giống Bernese Mountain (vùng núi Thụy Sĩ) có nguồn gốc là chó chăn cừu nổi tiếng ở châu Âu.
Những giống chó xù nổi tiếng
- Giống Cavalier King Charles Sfamiel (Vua kỵ sĩ xứ Tây Ban Nha): giống chó cảnh được chuộng trong giới quý tộc Tây Ban Nha, tầm vóc nhỏ, cao 35 cm, nặng 5-6 kg, bộ lông xù mượt lượn sóng ba màu (trắng, nâu, đen) lộng lẫy. Chó rất thông minh, nhạy cảm, nên ngoài việc làm cảnh còn được huấn luyện làm chó phát hiện ma túy, thuốc nổ, vũ khí trong lực lượng cảnh sát và hải quan.
- Giống Poodle: hình dạng ngộ nghĩnh với bộ lông xù đen hoặc
trắng, nhưng chỉ xù ở đầu, 4 chân và đuôi, còn ở bụng, cổ chân và gốc đuôi lại trụi lông. Chó thông minh, linh hoạt, dũng cảm, nên ngày nay trở thành chó làm xiếc nổi tiếng.
- Giống chó xù Akita Nhật Bản: nổi tiếng ở Nhật, lùn (chỉ cao 23 cm) nặng 4 kg với bộ lông xù lượn sóng toàn thân màu trắng. Chó thân thiện với con người, được nuôi rộng rãi ở Nhật và các nước Đông Á.
Nguồn: hamsvn
