---> YTC <--- 
http://imgplace.com/directory/dir3102/1179858167_7718.jpg
Cá ngựa
(sưu tầm)
Ở vùng biển nước ta phát hiện được 7 loài cá ngựa, đó là: cá ngựa gai (Hippocampus), cá ngựa ba chấm (H. trimaculatus), cá ngựa đen (H. kuda), cá ngựa thân trắng (H. kelloggi), cá ngựa mõm nhọn, cá ngựa gai dài (H. histrix), cá ngựa đốm trắng.
Trong 7 loài trên, cá ngựa thân trắng lớn nhất (dài 30cm) còn các loài khác dài từ 7-16cm. Cá ngựa sống chủ yếu ở vùng biển từ Ðà Nẵng tới Kiên Giang, tập trung nhiều ở Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận. Hai loài cá ngựa đen và mõm nhọn sống ở vùng cửa sông đầm phá nước lợ.
Cá ngựa sống ở tầng đáy và gần đáy nơi có chất đáy là bùn cát, có nhiều chà rạo, rong lá hẹ và rạn san hô, chỉ khi thiếu thức ăn mới lên tầng mặt.
Mùa sinh sản chủ yếu của cá ngựa từ tháng 5 đến tháng 10, cá đẻ nhiều đợt và đẻ quanh năm. Khi buồng trứng chín muồi cá cái chuyển sang túi ấp của con đực, quá trình thụ tinh và phát triển phôi xảy ra ở đây, thời gian phát triển phôi thường kéo dài 9 đến 11 ngày. Cá ngựa ba chấm có tới 7.000 đến 93.000 trứng, nhưng khả năng hấp thụ của con đực chỉ khoảng 230 đến 1.300 con. Lúc trứng sắp nở thành con thì nó tìm một cành rong quấn chặt đuôi vào đó để chuẩn bị đẻ con; con đực uốn éo thân mình nhích tới nhích lui một cách khó khăn và cuối cùng co thắt các cơ bắp ở xung quanh túi trứng và bắn ra từng chú cá ngựa con có chiều dài 3-4mm, nặng 3-4mg.
Miệng cá ngựa có hình ống, không có dạ dày, cá bắt mồi sống di động, cá ngựa nhỏ ăn động vật phù du như: giáp xác chân chèo (copepoda); ấu thể artemia. Cá lớn ăn nhóm bơi nghiêng, tôm Mysis và artemia trưởng thành.
Cá ngựa lớn nhanh, cá nuôi 1 tháng dài từ 3-6cm; sau 6 tháng đạt 13,4cm, nặng 8-10g. Chiều dài bắt ngoài tự nhiên 8-16cm, trong điều kiện nuôi nhốt cá tham gia đẻ khi đạt 6-7 tháng tuổi, dài 13-15cm.
Viện Hải dương học Nha Trang đã nghiên cứu sản xuất được giống cá ngựa đen và cá ngựa ba chấm. Nuôi cá đực, cá cái trưởng thành trong bể xi măng, thể tích 4cm3 sâu 0,8-1m, thả 1 đực 1 cái. Thường sau 10-20 ngày cá đực đẻ lại. Cá đực mang trứng được nuôi riêng trong bể có dung tích 100-150 lít nước biển đã lọc qua sinh học, độ mặn 30-34‰ nhiệt độ 26-300C, sục khí dùng đèn cực tím (UV) để diệt khuẩn. Sau thời gian không quá 11 ngày cá đẻ con non, số lượng con giao động từ 200-1.500 con, cá đực càng lớn thì số lượng con đẻ ra càng nhiều. Mật độ nuôi 3-4 con/lít, cá ngựa con khoảng 2 tuần tuổi tiêu thụ tới 3.600 artemia trong 10 giờ mỗi ngày, chúng thải nhiều phân, nên cần thay nước thường xuyên. Khi nuôi phải diệt hết các loại sinh vật ăn tranh thức ăn và ăn thịt cá ngựa con, tạo những nơi trú ẩn cho cá bám và ẩn náu, tránh nơi có dòng nước chảy mạnh.
Các loài cá ngựa không có giá trị về dinh dưỡng nhưng laị có tác dụng dược tính rất cao nên có giá trị lớn trong đời sống và xuất khẩu.
Từ lâu người ta đã biết sử dụng cá ngựa như một loại dược liệu quý, thông thường là để chữa trị bệnh hen suyễn cho trẻ em bằng cách sao vàng tán nhỏ pha vào nước đun sôi để nguội, uống ngày 3-4 lần, mỗi lần 4-5g bột. Trong sách Hải Thượng Lãn Ông có ghi: cá ngựa là một loài thuốc bổ "bổ dưỡng ích tính" có tác dụng bồi dưỡng cho người già yếu thần kinh suy nhược, chữa bệnh sinh dục yếu, bệnh vô sinh ở nam giới. Với phụ nữ, cá ngựa có những kích thích đến hệ sinh dục, khi tiếp xúc với cá ngựa (sờ nắm áp vào bụng, nắm mỗi tay 1 con) giúp cho người mẹ sinh nở nhanh chóng hơn và giảm đau đi nhiều, còn khi đang mang thai thì không được tiếp xúc dễ sẩy thai hoặc đẻ non.
Theo kinh nghiệm dân gian vị thuốc cá ngựa còn có tác dụng bổ thận, một số địa phương nhân dân thích ngân cá ngựa vào rượu để uống, hiện đã xuất hiện "rượi Hải Mã", "cao Hải Mã" được khách hàng ưa thích.
Trong số các loài cá ngựa thì cá ngựa gai và cá ngựa thân trắng có giá trị cao hơn cả, cá có màu trắng hoặc vàng có chất lượng tốt hơn. ở Hồng Kông, Trung Quốc lại cho cá ngựa mầu trắng và không có gai là tốt nhất vì thế có nhiều loại cá ngựa bị tẩy màu để hợp với thị hiếu người tiêu dùng, giá hiện nay 1,5-2,3 triệu đồng/kg khô. ở Hồng Kông cỡ cá dài 15cm có lúc lên 1.200 USD/kg khô.
Cách chế biến cá ngựa đơn giản: cá bắt được rửa sạch bằng nước ngọt, phơi khô 2-3 ngày là bán và sử dụng được. Sấy cá ngựa rồi đem tán nhỏ uống dưới dạng bột viên.
Ngoài ra cá ngựa còn dùng để chữa bệnh đau lưng, báng bụng, thần kinh suy nhược. Cá ngựa chứa nhiều acid amin không thay thế được, rất cần cho cơ thể con người.
Sản lượng xuất khẩu cá ngựa ở nước ta còn rất hạn chế, có năm đạt 5 tấn cá ngựa, một công ty ở Ðà Nẵng trước đây xuất sang Trung Quốc 1 tấn cá ngựa khô 1 năm, nay không có để xuất, hàng năm Trung Quốc tiêu thụ 20 tấn cá ngựa khô (tức 6 triệu con).
Ðể có nhiều cá ngựa cần thực hiện nghiêm ngặt về bảo vệ nguồn lợi, giữ sinh cảnh cá ngựa sống, không bắt vào mùa sinh sản, đặc biệt là cần sớm đầu tư nuôi cá ngựa ở dạng đại trà (nuôi ở bể, ao, lồng), chủ động sản xuất thức ăn artemia và các thức ăn khác hợp với khẩu phần ăn của cá ngựa; nhân giống sản xuất cá ngựa đen, cá ngựa ba chấm để mở rộng diện tích nuôi ở quy mô lớn hơn, có như vậy mới sớm đáp ứng được yêu cầu về cá ngựa ở trong và ngoài nước, góp phần tăng nguồn hàng xuất khẩu cá ngựa.
